Borys Bażanow o  Lwie Zacharowiczu Mechlisie

Lew Zacharowicz Mechlis jest w wieku Towstuchy. Po wojnie domowej pracował w Ludowym komisariacie d/s Inspekcji Robotniczo-Chłopskiej - drugim ministerstwie, na czele którego stał (nic nie robiąc) Stalin; stąd też Stalin bierze go w 1922 r. na swego sekretarza do KC. Mechlis jest bardziej przyzwoitym człowiekiem niż Kanner i Towstucha, unika "ciemnych" spraw. Posługuje się nawet wygodną maską "ideowego komunisty". Niezbyt w nią wierzę, widzę, że jest oportunistą, Który do wszystkiego się przystosuje. I tak też będzie. W przyszłości żadne stalinowskie zbrodnie nie zmącą mu spokoju. Do końca swych dni będzie niezawodnie służył Stalinowi, będzie też przy tym sprawiał wrażenie, że wierzy w doskonałość Stalina, Teraz jest jego osobistym sekretarzem. Znakomity oportunista, wszystko zaakceptuje, wszystkiemu się podporządkuje. Akceptuje także i moją karierę i stara się wejść ze mną w przyjacielskie stosunki. Z sekretariatu Stalina wygryzł go w 1927 r. Towstucha. Na trzy lata idzie na studia do Instytut Czerwonej Profesury. Ale w 1930 r. przyjdzie do Stalina i bez trudu mu udowodni, że centralny organ partii Prawda nie prowadzi odpowiedniej propagandy dla uświadamiania swym czytelnikom roli, jaką odgrywa osobiste przywództwo Stalina. Stalin natychmiast mianuje go naczelnym redaktorem Prawdy. Tam też Mechlis odda Stalinowi nieocenioną przysługę. Prawda nadaje ton całej partii i wszystkim jej organizacjom. Mechlis codziennie w Prawdzie będzie pisać o wielkim i genialnym Stalinie, o jego genialnym przywództwie. Początkowo wszystkich to będzie dziwić. Nikt w partii nie uważa Stalina za geniusza, a zwłaszcza ci, którzy go znają. [...]

W l932 r. Stalin ponownie przyjmie Mechlisa do swego sekretariatu. Wygodniejszym jednak dla niego człowiekiem pozostanie Towstucha i dlatego też będzie stopniowo przesuwał Mechlisa do pionu administracyjnego. Przed wojną Mechlis zostanie szefem Zarządu Politycznego Armii Czerwonej, potem komisarzem ludowym d/s kontroli państwowej; w czasie wojny będzie członkiem Rad Wojskowych armii i frontów (nieugiętym stalinowcem, który nigdy nie czynił ustępstw, bezlitosnym "pożeraczem" życia czerwonoarmistów); po wojnie ponownie zostaje ministrem kontroli państwowej; umrze we własnym łóżku, w tym samym roku co Stalin.[1]



[1] B. Bażanow, Byłem sekretarzem Stalina, Warszawa 1985, s. 79-80


Borys Bażanow o... www.stalin.tv. © Krzysztof Bar 2005