Borys Bażanow o Sekretarkach Lenina (Fotijewa i Glasser)

Lenin ma w zasadzie dwie sekretarki - GlasserFotijewą. Dwie spośród pozostałych bliskich współ pracownic - Wołodiczewa i Sara Flakserman - pełniły wraz z nimi w ostatni dniach choroby obowiązki "dyżurnych sekretarek"; dyżurowały na zmianę, tak by w każdej chwili być do dyspozycji Lenina, gdyby ten zechciał podyktować jakiś list, polecenie czy też artykuł. Sara Flakserman przychodzi do "Małej Rady Komisarzy Ludowych" (jest to twego rodzaju komisja, nadająca odpowiednią postać prawną wszelkim projektom Rady Komisarzy Ludowych) i zostaje jej sekretarzem. Fotijewa, pełniąca oficjalnie funkcję, sekretarza Rady Komisarzy Ludowych ZSRR, pracuje z Kamieniewem. Opowiada mu wiele drobnych sekretów leninowskiego sekretariatu, by zachować swe stanowisko. Ale Kamieniew to nie Stalin - szczegóły życia Lenina niezbyt po interesują.

Z dwóch sekretarek Lenina pierwszą jest Maria Igniatiewna Glasser. Jest jego sekretarką w Biurze Politycznym, Lidia Fotijewa - w Radzie Komisarzy Ludowych. Jednak to nazwisko Fotijewej zna cała Rosja, gdyż od wielu lat podpisuje wraz z Leninem wszystkie dekrety rządowe. Nazwiska Glasser nie znał nikt - praca Biura Politycznego jest całkowicie tajna. Tymczasem właśnie w Biurze Politycznym dzieją się rzeczy najważniejsze, a na jego posiedzeniach wszystkie najważniejsze decyzje i dyrektywy zapisuje Glasser. Rada Komisarzy Ludowych decyzje te tylko legalizuje zgodnie z radzieckim porządkiem prawnym, zaś Fotijewa musi jedynie czuwać nad tym, by dekrety Rady ściśle odpowiadały decyzjom Biura Politycznego; sama nie bierze udziału w ich przygotowaniu i formułowaniu, tak jak to czyni Glasser.

Glasser pełni funkcją sekretarza na wszystkich posiedzeniach Biura Politycznego, ważniejszych komisji, tego Biura i plenach KC. Jest to miła garbuska o rozumnej i niedobrej twarzy. Jest doskonałą sekretarką i bardzo mądrą kobietą. Sama oczywiście o niczym nie decyduje, ale świetnie rozumie wszystko, co dzieje się na posiedzeniach Biura Politycznego, i to, co dyktuje jej Lenin; notuje dokładnie i szybko. Jest duchem oddana Leninowi i znając przejawianą od kilku miesięcy wrogość Lenina wobec stalinowskiego aparatu biurokratycznego, nie podejmuje żadnych prób przejścia na służbę do Stalina. Stalin uznaje więc, że pora ją usunąć i zastąpić własnym człowiekiem. Stanowisko sekretarza Biura Politycznego jest zbyt ważne - zbiegają się tu wszystkie tajemnice partii i władzy.[1]



[1] B. Bażanow, Byłem sekretarzem Stalina, Warszawa 1985, s. 28


Borys Bażanow o... www.stalin.tv. © Krzysztof Bar 2005